Thành phố vận hành bằng cà phê: Văn hóa quán cà phê của Hàn Quốc

Văn hóa quán cà phê của Hàn Quốc được xây dựng trên mật độ, thiết kế và thời gian lưu lại: tính đến cuối năm 2022, cả nước có 100.729 quán cà phê, một ngành mà báo chí gắn với doanh thu khoảng 15,5 nghìn tỷ won và khoảng 270.000 lao động (số liệu Tổng cục Thống kê Hàn Quốc, do MBC News dẫn lại, 2024). Với du khách, điều này có nghĩa là một quán cà phê hiếm khi cách xa hơn vài bước chân — và quán cà phê không chỉ là nơi mua đồ uống, mà là nơi để ngồi, làm việc, học bài và trải qua thời gian. Bài viết này là một cẩm nang văn hóa về cách người Hàn Quốc thưởng thức, và sống cùng, cà phê của họ.

Nhiều quán cà phê hơn cả cửa hàng tiện lợi

Khó mà nói quá về sự hiện diện của quán cà phê trong đời sống thường ngày ở Hàn Quốc. Con số 100.729 quán cà phê tính đến cuối năm 2022 (bộ dữ liệu SGIS của Tổng cục Thống kê Hàn Quốc, do MBC News dẫn lại, 2024) đánh dấu lần đầu tiên con số này vượt mốc 100.000. Nói theo cách đời thường: theo thống kê ngành năm 2024, bốn chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn — CU, GS25, Seven-Eleven và emart24 — vận hành tổng cộng 54.852 cửa hàng, trong khi số quán cà phê vượt xa mốc 100.000. Hai con số đến từ các nguồn khác nhau, nên phép so sánh này chỉ ra xu hướng chứ không phải một tỷ lệ chính xác, nhưng xu hướng ấy thật ấn tượng. Ở một đất nước nổi tiếng với cửa hàng tiện lợi trên từng dãy phố, quán cà phê vẫn nhiều hơn cả chúng.

Sự hiện diện khắp nơi ấy định hình lại bầu không khí của các khu phố. Một con phố ở Seoul có thể chứa một xưởng rang specialty làn sóng thứ ba, một "nhà hàng-cà phê" thiên về tráng miệng, một chi nhánh chuỗi và một quán độc lập nhỏ, tất cả nằm cách nhau chỉ vài trăm mét. Quán cà phê làm điểm tựa cho các con hẻm, lấp đầy những căn nhà được cải tạo và chiếm lĩnh các sân thượng có tầm nhìn đẹp. Với nhiều cư dân, chọn nơi gặp bạn ít là câu hỏi có quán cà phê gần đó hay không, mà nhiều hơn là câu hỏi quán nào hợp với tâm trạng.

Cà phê như một nghi thức hằng ngày

Người Hàn Quốc uống rất nhiều cà phê. Theo ước tính của Euromonitor International được Tea & Coffee Trade Journal dẫn lại, mức tiêu thụ bình quân đầu người vào khoảng 405 ly mỗi năm, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu gần 152 ly. Dù con số chính xác là bao nhiêu, thực tế cảm nhận được rất rõ ràng: cà phê điểm nhịp cho cả ngày. Nó là người bạn đồng hành trên đường đi làm buổi sáng, là cuộc trò chuyện vừa đi vừa nói sau bữa trưa, là lúc nạp lại năng lượng vào xế chiều, và là cái cớ để kéo dài câu chuyện vào buổi tối.

Các chuỗi cà phê toàn cầu đã để ý điều đó. Số lượng cửa hàng Starbucks cho thấy quy mô của thị trường này. Dựa trên danh sách cửa hàng toàn cầu của công ty, tờ Korea Herald đưa tin năm 2025 rằng Hàn Quốc có 2.009 cửa hàng Starbucks so với 1.991 ở Nhật Bản — nghĩa là Hàn Quốc đã nhỉnh hơn nước láng giềng đông dân hơn mình. Với một quốc gia chỉ có dân số bằng một phần của Nhật Bản, điều đó cho thấy việc đi cà phê đã đan kết sâu sắc đến mức nào vào nhịp sống của cả ngày làm việc lẫn ngày cuối tuần.

Quán cà phê như phòng khách thứ hai

Điều thực sự làm nên nét riêng của văn hóa cà phê Hàn Quốc là thời gian lưu lại. Ở một đất nước nơi nhà cửa thường nhỏ gọn và các căn hộ san sát nhau, quán cà phê đóng vai trò như một phòng khách mở rộng — một không gian trung lập, thoải mái để trải qua một buổi chiều. Người ta đến không chỉ để uống mà còn để đọc sách, làm việc trên laptop, họp hành không chính thức và đơn giản là nán lại. Thiết kế nội thất được xem trọng; một không gian đáng nhớ là một phần của sản phẩm, và một góc được bài trí đẹp đẽ có thể là đủ lý do để ghé thăm.

Niềm khao khát có "một nơi để hiện diện" này đã sản sinh ra một biến thể rất Hàn Quốc: cafe học bài (study cafe). Đây là những không gian không người trông coi, dựa trên ki-ốt tự phục vụ, được thiết kế cho công việc tập trung, thường hoạt động suốt ngày đêm. Theo các bài viết chuyên về ngành (Stars and Stripes, Seoulz và các mục tham khảo), cafe học bài lan rộng nhờ cung cấp môi trường yên tĩnh, tự phục vụ — và theo một số ghi nhận, nhờ né được những quy định nặng nề hơn gắn với phòng đọc truyền thống — dần dần chiếm lấy vị trí của mình. Giá cả phải chăng và thay đổi theo thương hiệu cũng như chi nhánh; một ví dụ trên truyền thông liệt kê khoảng 3.000 won cho hai giờ và khoảng 100.000 won cho vé tháng (Seoulz). Với học sinh sinh viên ôn thi nước rút và những người làm tự do chạy đua với hạn chót, cafe học bài đã trở thành một phần cố định của nhịp sống đô thị.

Ý nghĩa đối với du khách

Với du khách, tất cả những điều này gộp lại thành một cách dễ dàng, ít rào cản để trải nghiệm đời sống thường ngày của người Hàn. Bạn không cần đặt chỗ hay lên kế hoạch — cứ thong dong vào một khu phố, chọn một quán cà phê theo cách trưng bày ở ô cửa, và bạn sẽ thấy mình đang ở trong một trong những không gian xã hội phổ biến nhất của đất nước này. Hãy gọi món mà người bản địa hay gọi, tìm một chỗ ngồi và ngắm một lát cắt của ngày dần mở ra: những sinh viên với sách giáo khoa, những người bạn đang buôn chuyện, một bàn lặng lẽ với những chiếc laptop. Hiếm có trải nghiệm văn hóa nào dễ tiếp cận, hay thoải mái, bằng một buổi chiều trải qua đúng theo cách mà Hàn Quốc trải qua biết bao buổi chiều của chính mình.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao Hàn Quốc có nhiều quán cà phê đến vậy? Quán cà phê đóng vai trò là những "không gian thứ ba" dễ tiếp cận để giao tiếp, học tập và làm việc ở một đất nước có các đô thị đông đúc và nhà cửa nhỏ gọn. Tính đến cuối năm 2022, cả nước có 100.729 quán cà phê (bộ dữ liệu SGIS của Tổng cục Thống kê Hàn Quốc, do MBC News dẫn lại, 2024) — một con số lần đầu tiên vượt mốc 100.000.

Người Hàn Quốc có thật sự uống nhiều cà phê đến thế? Theo ước tính của Euromonitor International được Tea & Coffee Trade Journal dẫn lại, mức tiêu thụ bình quân đầu người vào khoảng 405 ly mỗi năm, so với mức trung bình toàn cầu gần 152 ly. Cà phê là một phần thường nhật của nhịp sống chứ không phải một thú vui thi thoảng.

"Cafe học bài" là gì? Cafe học bài là một không gian làm việc không người trông coi, dựa trên ki-ốt tự phục vụ, thường mở cửa 24 giờ, được xây dựng cho việc học hay làm việc yên tĩnh và tập trung. Các bài viết từ truyền thông ngành mô tả những ví dụ về giá như khoảng 3.000 won cho hai giờ hoặc khoảng 100.000 won cho vé tháng, tùy theo thương hiệu và chi nhánh (Seoulz).